เมนูอาหารสายยาง สำหรับผู้ป่วยโรคอ้วนเมนูอาหารทางสายยางสำหรับ ผู้ป่วยโรคอ้วน (Obesity) มีความท้าทายคือ ต้องให้ "สารอาหารที่ครบถ้วน" แต่ต้อง "จำกัดพลังงาน (แคลอรี่)" และเน้นการเพิ่มการเผาผลาญ พร้อมกับรักษาความอิ่มท้องเพื่อไม่ให้ระดับน้ำตาลแกว่งครับ
หลักการสำคัญคือ High Protein, Low Carbohydrate, High Fiber (โปรตีนสูง แป้งน้อย กากใยสูง) ดังนี้ครับ:
1. สูตรอาหารปั่นผสม (Blenderized Diet) สำหรับคุมน้ำหนัก
สูตรนี้เน้นวัตถุดิบที่ให้พลังงานต่ำแต่สารอาหารสูง (สารอาหารครบ 5 หมู่):
แหล่งโปรตีน (เน้นมาก): ไข่ขาวต้มสุก (6-8 ฟอง) หรืออกไก่ลอกหนังต้มสุก
ทำไม: โปรตีนช่วยรักษาไม่ให้กล้ามเนื้อฝ่อในขณะที่ลดน้ำหนัก
แหล่งคาร์โบไฮเดรต (เน้นเชิงซ้อน): ฟักทอง หรือข้าวกล้องต้ม (ลดปริมาณลง 30% จากสูตรปกติ)
ทำไม: ดัชนีน้ำตาลต่ำ อิ่มนาน และให้พลังงานสม่ำเสมอ
แหล่งไขมัน (เน้นไขมันดี): น้ำมันรำข้าว หรือน้ำมันมะกอก (ประมาณ 1-2 ช้อนโต๊ะต่อวัน)
หลีกเลี่ยง: กะทิ น้ำมันสัตว์ หรือน้ำมันปาล์ม
ผัก (กากใยสูง): ผักกาดขาว, ตำลึง, แครอท (ต้มจนนิ่ม)
ทำไม: ช่วยเรื่องระบบขับถ่ายและทำให้เนื้ออาหารมีความหนืดพอดี
2. ตัวอย่างการจัดสัดส่วนมื้ออาหาร (ประมาณ 1,000 - 1,200 แคลอรี่/วัน)
หากแบ่งให้ 4 มื้อ (มื้อละ 250-300 ซีซี) สัดส่วนโดยประมาณต่อวันคือ:
อกไก่ต้มสุก: 200 กรัม (หรือไข่ขาวต้ม 8-10 ฟอง)
ฟักทองต้มสุก/ข้าวกล้อง: 150-200 กรัม
ผักต้มสุกหลากหลายชนิด: 150 กรัม
น้ำมันรำข้าว: 2-3 ช้อนชา
น้ำต้มสุก: เติมจนได้ปริมาตรรวมที่ต้องการ (เช่น 1,200 ซีซี)
3. ข้อควรระวังพิเศษสำหรับผู้ป่วยโรคอ้วน
ปริมาณน้ำเปล่า (Water Flush): ผู้ป่วยโรคอ้วนอาจมีความเสี่ยงโรคความดันหรือหัวใจร่วมด้วย ควรให้กินน้ำตามหลังอาหารในปริมาณที่พอเหมาะ (30-50 ซีซี) เพื่อไม่ให้ร่างกายบวมน้ำ
ความเข้มข้นของอาหาร: ไม่ควรทำอาหารข้นจนเกินไป (ควรเป็นอัตราส่วน 1:1 หรือ 0.8:1 แคลอรี่ต่อซีซี) เพื่อไม่ให้ร่างกายได้รับพลังงานเกินความจำเป็น
เลี่ยงผลไม้รสหวาน: ในอาหารปั่นไม่ควรเติมน้ำตาล น้ำเชื่อม หรือผลไม้รสหวานจัด เช่น กล้วยสุกงอมเกินไป หรือทุเรียน
4. การติดตามผล (Monitoring)
ชั่งน้ำหนัก: สัปดาห์ละ 1 ครั้ง เป้าหมายคือการลดน้ำหนักอย่างค่อยเป็นค่อยไป (ประมาณ 0.5 - 1 กก. ต่อสัปดาห์) ไม่ควรลดฮวบฮาบเพราะจะเสียมวลกล้ามเนื้อ
เช็กหน้าท้อง: ผู้ป่วยโรคอ้วนจะมีไขมันหน้าท้องมาก ซึ่งอาจไปกดทับกระเพาะอาหาร ทำให้เกิด กรดไหลย้อน ได้ง่ายกว่าคนปกติ "ต้อง" ยกศีรษะสูง 45 องศาขณะให้และหลังให้เสมอ
💡 คำแนะนำเพิ่มเติม
หากเป็น อาหารทางการแพทย์ (Commercial Formula) แนะนำให้เลือกสูตร "Low Calorie" หรือสูตรสำหรับ "ผู้ป่วยเบาหวาน" เพราะจะมีการคุมปริมาณแป้งและมีใยอาหารสูง ซึ่งเหมาะกับผู้ป่วยที่ต้องการควบคุมน้ำหนักครับ
